Bài 20: Cân bằng nội môi

Thứ ba , 30/08/2016, 16:06 GMT+7
     

SINH HỌC 11 BÀI 20: GIẢI BÀI TẬP CÂN BẰNG NỘI MÔI

 

I. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SÁCH GIÁO KHOA

A. PHẦN TÌM HIỂU VÀ THẢO LUẬN

♦ Điền các bá»™ phận dÆ°á»›i Ä‘ây vào các ô hình chừ nhật thích hợp trên sÆ¡ đồ cÆ¡ chế Ä‘iều hòa huyết áp (Hình 20.2 SGK Sinh học 11).

a) Thụ thể áp lá»±c ở mạch máu.

b) Trung khu Ä‘iều hòa tim mạch ở hành não.

c) Tim và mạch máu.

♦ Gan có vai trò nhÆ° thế nào trong Ä‘iều hòa nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ máu?

Trả lời:

Sau bữa ăn nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ trong máu tăng lên, kích thích tế bào ß tụy tiết ra hoocmôn insulin. Hoocmôn này có tác dụng chuyển glucôzÆ¡ thành glicôgen dá»± trữ trong gan. Do vậy, nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ trong máu giảm xuống và duy trì nồng Ä‘á»™ 0,1%.

Xa bữa ăn nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ trong máu giảm xuống, kích thích tế bào a tụy tiết ra hoocmôn glucagôn. Hoocmôn này có tác dụng chuyển glicôgen có ở trong gan thành glucôzÆ¡. GlucôzÆ¡ từ gan vào máu, làm cho nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ trong máu tăng lên đến khoảng 0,1%.

B. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP

Giải bài tập 1 trang 90 SGK sinh học 11: Cân bằng ná»™i môi là gì?

Trả lời:

Cân bằng ná»™i môi là duy trì sá»± ổn định của môi trường trong cÆ¡ thể.

Giải bài tập 2 trang 90 SGK sinh học 11: Tại sao cân bằng ná»™i môi có vai trò quan trọng đối vá»›i cÆ¡ thể?

Trả lời:

Vì sá»± ổn định về các Ä‘iều kiện lí hóa của mồi trường trong (máu, bạch huyết và dịch mô) đảm bảo cho Ä‘á»™ng vật tồn tại và phát triển. Các tế bào, các cÆ¡ quan của cÆ¡ thể chỉ có thể họat Ä‘á»™ng bình thường khi các Ä‘iều kiện lí hóa của môi trường trong thích hợp và ổn định. Khi các Ä‘iều kiện lí hóa của môi trường trong ổn định và không duy trì được sá»± ổn định (gọi là mất cân bằng ná»™i môi) sẽ gây nên sá»± biến đổi hoặc rối loạn hoạt Ä‘á»™ng của các tế bào và các cÆ¡ quan, thậm chí gây ra tá»­ vong ở Ä‘á»™ng vật.

Rất nhiều bệnh tật của người và Ä‘á»™ng vật là hậu quả của mất cân bằng ná»™i môi. Ví dụ, nồng Ä‘á»™ NaCl trong máu cao (do chế Ä‘á»™ ăn có nhiều muối thường xuyên) gây ra bệnh cao huyết áp.

Giải bài tập 3 trang 90 SGK sinh học 11: Tại sao các bá»™ phận tiếp nhận kích thích, bá»™ phận Ä‘iều khiển vù bá»™ phận thá»±c hiện lại Ä‘óng vai trò quan trọng trong cÆ¡ chế căn bằng ná»™i môi?

Trả lời:

Các bá»™ phận tiếp nhận kích thích, bá»™ phận Ä‘iều khiển và bá»™ phận thá»±c hiện Ä‘óng vai trò quan trọng trong cÆ¡ chế duy trì cân bằng ná»™i môi vì chúng đảm nhận những chức năng sau:

- Bá»™ phận tiếp nhận kích thích là thụ thể hoặc cÆ¡ quan thụ cảm. Bá»™ phận này tiếp nhận kích thích từ môi trường (trong và ngoài) và hình thành xung thần kinh truyền về bá»™ phận Ä‘iều khiển.

- Bá»™ phận Ä‘iều khiển là trung Æ°Æ¡ng thần kinh hoặc tuyến ná»™i tiết. Bá»™ phận này có chức năng Ä‘iều khiển họat Ä‘á»™ng của các cÆ¡ quan bằng cách gá»­i Ä‘i các tín hiệu thần kinh hoặc hoocmôn.

- Bá»™ phận thá»±c hiện là các cÆ¡ quan nhÆ° thận, gan, phổi, tim, mạch máu,... Bá»™ phận này dá»±a trên tín hiệu thần kinh và hoocmôn để tăng hay giảm họat Ä‘á»™ng nhằm Ä‘Æ°a môi trường trong trở về trạng thái cân bằng và ổn định.

Giải bài tập 4 trang 90 SGK sinh học 11: Cho biết chức năng của thận trong cản bằng ná»™i môi.

Trả lời:

Thận là bá»™ phận thá»±c hiện làm thay đổi các Ä‘iều kiện lí hóa của môi trường trong dẫn dến ná»™i môi được cân bằng.

Giải bài tập 5 trang 90 SGK sinh học 11: Trình bày vai trò của gan trong Ä‘iều hòa nồng Ä‘á»™ glucôiÆ¡ máu.

Trả lời:

Sau bữa ăn nhiều tinh bá»™t, nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ máu tăng lên, tuyến tụy tiết ra insulin. Insulin làm cho gan nhận và chuyển glucôzÆ¡ thành glicôgen dá»± trữ, đồng thời làm cho các tế bào của cÆ¡ thể tăng nhận và sá»­ dụng glucôzÆ¡. Nhờ Ä‘ó, nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ trong máu trở lại ổn định.

Ở xa bữa ăn, sá»± tiêu dùng năng lượng của các cÆ¡ quan làm cho nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ máu giảm, tuyến tụy tiết ra hoocmôn glucagôn có tác dụng chuyển glicôgcn ở gan thành glucôzÆ¡ Ä‘Æ°a vào máu làm cho nồng Ä‘á»™ glucôzÆ¡ trong máu tăng lên và duy trì ở mức ổn định.

Giải bài tập 6 trang 90 SGK sinh học 11: Hệ đệm, phổi, thận duy trì pH máu bằng cách nào?

Trả lời:

- Hệ đệm duy trì pH máu ổn định do chúng có khả năng lây Ä‘i H+ hoặc OH khi các ion này xuất hiện Æ°ong máu.

- Phổi tham gia Ä‘iều hòa pH máu bằng cách thải ra C02 vì khi C02 tăng sẽ làm tăng Htrong máu.

- Thận tham gia Ä‘iều hòa pH máu nhờ khả năng thải H+, tái hấp thu Na , thải NH3,...

II. CÂU HỎI Bá»” SUNG

Em hãy giải thích câu: "Trời nóng chóng khát, trời mát chỏng Ä‘ói”.

Trả lời:

- Trời nóng làm cÆ¡ thể mất nhiều mồ hôi, dẫn đến tăng áp suất thẩm thấu của máu gây cảm giác khát.

- Trời mát dẫn đến cÆ¡ thể mất nhiệt vào môi trường xung quanh, cÆ¡ chế chống lạnh được tăng cường, tăng quá trình ôxi hoá các chất. Đặc biệt là tăng tiêu thụ glucôzÆ¡ và gây cảm giác Ä‘ói.

 
sinh hoc 11 bai 20 bai 20 sinh hoc 11 can bang noi moi