Địa lí ngành trồng trọt

Thứ tư , 03/08/2016, 14:10 GMT+7
     

BÀI 28: GIẢI BÀI TẬP ĐỊA LÍ NGÀNH TRá»’NG TRỌT

(Bài 40 - Ban nâng cao)

 

I. HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Giải bài tập 1 trang 112 SGK địa lý 10: Cho bảng số liệu:

SẢN LƯƠNG LƯƠNG THá»°C CỦA THẾ GIỚI, THỜI KÌ 1950 - 2004

 

Năm

1950

1970

1980

1990

2000

2003

Sản lượng (triệu tấn)

676,0

1213,0

1561,0

1950,0

2060,0

2021,0

- Hãy vẽ biểu đồ cá»™t thể hiện sản lượng lÆ°oìig thá»±c thế giói qua các nãm.

- Nhận xét.

Trả lời

Biểu đồ thể hiện sản lượng lÆ°ong thá»±c thế giá»›i qua các năm

* Nhận xét:

Nhìn chung sản lượng lÆ°Æ¡ng thá»±c thế giá»›i thời kì 1950 - 2003 tăng lên, nhÆ°ng có sá»± biến Ä‘á»™ng:

- Trong vòng 53 năm, sản lượng lÆ°Æ¡ng thá»±c thế giá»›i tăng gần 3 lần (từ 676 lên 2021 triệu tấn), bình quân má»—i năm tăng 25,4 triệu tấn. Điều này là nhờ không ngừng mở rá»™ng diện tích gieo trồng và áp dụng các biện pháp khoa học - kÄ© thuật, sá»­ dụng giống và công nghệ má»›i để nâng cao năng suất.

- Thời kì 1953 - 2000 sản lượng liên tục tăng, má»—i năm bình quân tăng thêm 27,8 triệu tấn, nhÆ°ng trong thời kì 2000 - 2003 sản lượng lÆ°Æ¡ng thá»±c thê giá»›i giảm xuống (giảm 39 triệu tấn). Điều này là do ảnh hưởng của thiên tai và dịch bệnh.

 

Giải bài tập 2 trang 112 SGK địa lý 10: Nêu rõ những đặc Ä‘iểm chủ yếu của cây công nghiệp.

Trả lời

- Đa phần là cây Æ°a nhiệt, Æ°a ẩm, Ä‘òi hòi đất thích hợp, có biên Ä‘á»™ sinh thái hẹp.

- Cần nhiều lao Ä‘á»™ng có kÄ© thuật và kinh nghiệm.

- Cây công nghiệp lâu năm Ä‘òi hòi vốn đầu tÆ° lá»›n, lâu thu hồi vốn. 

Vì vậy, cây công nghiệp được trồng ở nÆ¡i có Ä‘iều kiện thuận lợi nhất, tạo thành các vùng chuyên canh có qui mô lá»›n.

 

Giải bài tập 3 trang 112 SGK địa lý 10: Tại sao phải chú trọng đến việc trồng rừng?

Trả lời

Cần phải chú trọng đến việc trồng rừng vì:

- Rừng có vai trò quan trọng vá»›i môi trường và cuá»™c sống con người:

+ Giúp Ä‘iều hòa nguồn nÆ°á»›c, Ä‘iều hòa khí hậu, chống xói mòn đất, chống cát bay, cát lấn...

+ Rừng là nÆ¡i sinh sống cùa các loại Ä‘á»™ng vật hoang dã, nÆ¡i bảo tồn nguồn gen quí hiếm.

+ Cung cấp lâm sản phục vụ sản xuất và đời sống nhÆ°: gá»—, tre, nứa, thá»±c phẩm, dược liệu...

- Rừng trên thế giá»›i hiện Ä‘ang bị tàn phá nghiêm trọng: trung bình má»—i năm 9,5 triệu ha rừng bị phá hùy, nhiều khu rừng nguyên sinh bị hủy hoại, chất lượng rừng suy giảm.

- Việc trồng rừng có ý nghÄ©a quan trọng không chỉ để tái tạo tài nguyên rừng mà còn góp phần bảo vệ môi trường bền vững.

 

Giải bài tập 4 trang 112 SGK địa lý 10: Hãy nêu sá»± phân bố của lúa mì, lúa gạo và ngô trên thế giá»›i. Giải thích nguyên nhân.

Trả lời

- Lúa gạo: Cây lúa Æ°a khí hậu nóng ẩm, nhiệt Ä‘á»™ trung bình khoảng 20 - 30°C, nhiệt Ä‘á»™ thâp nhât không dÆ°á»›i 12°C, cần chân ruá»™ng ngập nÆ°á»›c, cần nhiều công chăm sóc. Lúa gạo phân bô ở vùng nhiệt Ä‘á»›i và cận nhiệt, Ä‘ông dân nhÆ°: châu Á gió mùa (Ä‘ông Trung Quốc, Đông Nam Ả, Nam Á), hạ lÆ°u sông Ni-giê, bồn địa Công-gô, Ma-Ä‘a-ga-xca, Ä‘ông nam Hoa Kì, Ca-ri-bê, Ä‘ông bắc Nam MÄ©, Ä‘ông nam Bra-xin...

- Lúa mì: Ưa khí hậu ấm và khô, cần nhiệt Ä‘á»™ thấp thời kì đầu (3 - 4°C), thích hợp vá»›i đất Ä‘en màu mờ... Vì vậy lúa mỉ phân bố chủ yếu ở vùng cận nhiệt và ôn Ä‘á»›i: Ä‘a phần các nÆ°á»›c châu Âu, Trung - Tây Nam Á, Ä‘ông bắc Trung Quốc, Tây Bắc Ấn Độ, Pa-ki-xtan, Ä‘ông bắc Hoa Kì, Ä‘ông nam ô-xtrây-li-a...

- Ngô: Ưa nhiệt, phát triển tốt trên đất ẩm, nhiều mùn và dá»… thoát nÆ°á»›c, dá»… thích nghi vá»›i các dao Ä‘á»™ng khí hậu. Vì vậy ngô phân bố rá»™ng khắp từ nhiệt Ä‘á»›i đến cận nhiệt và ôn Ä‘á»›i, trồng nhiều nhất ở: Đông Bẳc Trung Quốc, Nam Âu, Trung Á, Đông Bắc Hoa Kì, Mê-hi-cô, Bra-xin, Ac-hen-ti-na...

 

Giải bài tập 5 trang 112 SGK địa lý 10: Cho bảng số liệu

SẢN XUẤT LƯƠNG THá»°C CỦA THẾ GIỚI THỜI KÌ 1980 - 2003

 

1980

1990

2003

Lúa mì

444,6

592,4

557,3

Lúa gạo

397,6

511,0

585,0

Ngô

394,1

480,7

635,7

Các cây lÆ°Æ¡ng thá»±c khác

324,7

365,9

243,0

Tổng số

1561,0

1950,0

2021,0

 

a) Hãy tính cÆ¡ cấu lÆ°Æ¡ng thá»±c của toàn thế giá»›i trong các năm 1980, 1990, 2003.

b) Vẽ ba biểu đồ hình tròn có đường kính 4cm, 6cm, 7cm để thể hiện kết quả Ä‘ã tính.

Trả lời

a) Tính cÆ¡ cấu

CÆ  CÁU LƯƠNG THá»°C CỦA THẾ GIỚI THỜI KÌ 1980 - 2003 (Đơn vị: %)

Cây lÆ°Æ¡ng thá»±c

1980

1990

2003

Lúa mì

28,5

30,4

27,5

Lúa gạo

25,5

26,2

28,9

Ngô

25,2

24,6

31,5

Các cây khác

20,8

18,8

12,1

Tổng

100,0

100,0

100,0

b) Vẽ biểu đồ

Chọn bán kính: R1980 = 2 (Ä‘vbk), R1990 = 3 (Ä‘vbk), R2003 = 3,5 (Ä‘vbk).

Biểu đồ thể hiện cÆ¡ cấu lÆ°Æ¡ng thá»±c toàn thế giá»›i năm 1980,1990 và 2003 

 

II. Kiến thức khoa học

1. Cây lúa gạo

2. Cây lúa mì

3. Cây cà phê

4. Các trung tâm phát sinh cây trồng của thế giá»›i

STT

Trung tâm

Thực vật

1

Trung MÄ©

Ngô, ca cao, hÆ°á»›ng dÆ°Æ¡ng.

2

Nam MÄ©

Khoai tây, thuốc lá, lạc, cáo su.

3

Tây Xu Đăng

Cọ dầu, cây họ đậu.

4

Ê-ti-ô-pi

Cà phê, vừng, lúa miến (cao lÆ°Æ¡ng).

5

Ấn Độ

Lúa gạo, mía, cam, chanh, quít, hồ tiêu.

61

Đông Nam A

Lúa gạo, chuối, mít, mía, dừa, chè.

7

Địa Trung Hải

Cây thức ăn gia súc (yến mạch), rau (củ cải, bắp cải...)

8

Tây Á

Lúa mì, lúa mạch.

9

Trung Ọuổc

Cây thá»±c phẩm (cải thìa, cải cúc...), cây ăn quả (lê, táo...

10

Trung A

Lúa mì nho, táo.

NhÆ° vậy, qua các trung tâm phát sinh cây trồng cho ta thấy: ở má»—i má»™t trung tâm có má»™t tập hợp các loại cây trồng riêng biệt; tuy nhiên, ở má»™t số trung tâm lại có má»™t sổ cây chung nhÆ° cây lúa gạo có ở Án Độ và Đông Nam Á, lúa mì có ờ Tây Á và Trung Á... sá»± tồn tại các loài và các dạng chung nhÆ° vậy có thệ do Ä‘iều kiện phát sinh cùa chúng gần gÅ©i vá»›i nhau.

Trong 10 trung tâm thì có tá»›i 6 trung tâm (Trung MÄ©, Nam MÄ©, tây Xu Đăng, Ê-ti-ô-pi, Ấn Độ, Đông Nam Á) nằm hoàn toàn trong vòng Ä‘ai nhiệt Ä‘á»›i, hai trung tâm (Địa Trung Hải, Tây Á) nằm ở vòng Ä‘ai cận nhiệt và hai trung tâm (Trung Ọuốc và Trung Á) nằm chủ yếu ở vòng Ä‘ai cận nhiệt, có má»™t phần lan sang cà vùng ôn Ä‘á»›i. NhÆ° vậy, vào thời kì cổ, cây trồng phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt Ä‘á»›i và cận nhiệt Ä‘á»›i. Điều này cùng hoàn toàn_phù hợp vá»›i lịch sá»­ phát triển cùa giá»›i thá»±c vật vì theo nhiêu tài liệu cổ thì các vùng nhiệt Ä‘á»›i là trung tâm xuât phát cùa hệ thá»±c vật.

Các cây trồng trong má»—i trung tâm hoàn toàn thích nghi vá»›i Ä‘iều kiện ngoại cảnh ờ Ä‘ó nên chúng phát triên thuận lợi nhất. Vê sau, trong quá trình phát triên, các cây trồng từ những trung tâm trên dần dần được lan ra khắp thế giá»›i. BÆ°á»›c phát triển xảy ra mạnh mẽ nhắt vào khoảng thế ki XVI trở Ä‘i, nghÄ©a là sau các cuá»™c phát kiến địa lí. Vào thời kì Ä‘ó sá»± giao lÆ°u giữa các lục địa được tăng cường, tạo Ä‘iều kiện thuận lợi cho việc Ä‘Æ°a giống cây trông từ lục địa này sang lục địa khác. Cho đến nay, cây trồng Ä‘ã cỏ mặt gần khẳp các lục địa, trừ các vùng cá»±c băng giá bao phù quanh năm.

dia ly 10 bai 28 dia ly nganh trong trot