Soạn bài chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ tiếp theo

Thứ tư , 24/08/2016, 20:46 GMT+7
     

SOẠN BÀI CHỮA LỖI VỀ CHỦ NGỮ VÀ VỊ NGỮ TIẾP THEO  

Câu hỏi và bài tập

1. Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau đây:

a) Năm 1945, cầu được đổi tên thành cầu Long Biên.

(Theo Thúy Lan)

b) [...] Cứ mỗi lần ngẩng lên nhìn bầu trời Hà Nội trong xanh, lòng tôi lại nhớ những năm tháng chống đế quốc Mĩ oanh liệt và oai hùng.

(Theo Thúy Lan)

c) Đứng trẽn cầu, nhìn dòng sông Hồng đỏ rực nước cuồn cuộn chảy với sức mạnh không gì ngăn nổi, nhấn chìm bao màu xanh thân thương, bao làng mạc trù phú đôi bờ, tôi cảm thấy chiếc cầu như chiếc võng dung đưa, nhưng vẫn dẻp dai, vững chắc.

(Theo Thúy Lan)

Gợi ý:

a) Chủ ngữ: câu. Vị ngữ: được đổi tên thành cầu Long Biên.

b) Chủ ngữ: lòng tôi. Vị ngữ: lại nhở...và oai hùng.

c) Chủ ngữ: dòng sông Hồng. Vị ngữ: đỏ rực... nhưng vẫn dẻo dai, vững chắc.

2. Hãy viết thêm chủ ngữ, vị ngữ phù hợp vào những chỗ trống dưới áâv để tạo thành những cầu hoàn chỉnh:

a) Mỗi khi tan trường, ...

b) Ngoài cánh dồng, ...

c) Giữa cánh dồng lúa chín, ...

d) Khi chiếc ô tô VC den đầu làng, ...

Gợi ý:

Ta có thể có các câu như sau:

a) Mỗi khi tan trường, học sinh ùa ra cổng như bầy ong vỡ tổ.

b) Ngoài cánh đồng, các bác nông dân đang mải mê gặt lúa.

c) Giữa cánh đồng lúa chín, những con chim đang chao lượn.

d) Khi chiếc ô tô về đầu làng, chúng tôi ùa ra xem.

3. Hãy chỉ ra chỗ sai và nêu cách chửa các câu sau đây:

a) Giữa hồ, nơi có một tòa tháp cổ kính.

b) Trải qua mấy nghìn năm đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta, một dân tộc anh hùng.

c) Nhầm ghi lại những chiến công lịch sử của quân và dân Hà Nội bảo vệ cây cầu trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Gợi ý:

a) Thiếu chủ ngữ và vị ngử. Chữa lại là: Giữa hồ, nơi có một tòa tháp cổ kính, anh công nhản đang dọn sạch rong rêu cạnh chân tháp.

b) Thiêu chủ ngữ và vị ngữ. Chữa lại là: Trải qua mấy nghìn năm đấu tranh chống giặc ngoại xâm cứa dân tộc ta * một dân tộc anh hùng, tiếng Việt vẫn giữ nguyên sự trong sáng của mình.

c) Thiếu chủ ngữ và vị ngữ. Chữa lại là: Nhầm ghi lại những chiến công lịch sử của quân và dân Hà Nội bảo vệ cây cầu trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Hội nhà văn đã cho ra mắt cuốn sách X.

4. Các câu sau sai ở chỗ nào? Nên chữa như thế nào?

a) Cây cầu đưa những chiếc xe vận tải nặng nề vượt qua sông và bóp còi rộn vang cả dòng sông yên tĩnh.

b) Vừa đi học về, mẹ đã bảo Thúy sang đón em. Thúy cất vội cặp sách rồi đi ngay.

c) Khi em đến cổng trường thì Tuấn gọi em và được bạn ấy cho một cây bút mới.

Gợi ý:

a) Cây cầu là chủ ngữ, khùng thế có hành động bóp còi ... yên tĩnh. Sữa lại là: Cây cầu dưa nhưng chiếc xe vân tải nặng nề vượt qua sông; tiếng còi xe rộn vang cả dòng sông yên tĩnh.

b) Vừa đi học là thành phần trạng ngữ không tương thích với trường hợp mẹ làm thành phần chủ ngữ. Sửa lại là: Thủy vừa mới đi học về, mẹ đã bảo Thúy sang đón em.

c) Tuấn làm thành phần chủ ngừ không tương hợp với được bạn ấy cho một cây bút mới làm thành phần vị ngữ trong câu. Sửa lại là: Khi em đến công trường thì Tuấn gọi em và cho em một cáy bút mới.

 

CHỮA LỖI VỀ CHỦ NGỬ VÀ VỊ NGỮ (Bài 29, 30, 32)

1. Em hãy xem xét các câu sau đây:

- Khóc là nhục. Rên, hèn. Van, yếu đuối

- Cô Hà là người Cần Thơ.

- Cô Hoa người Bến Tre.

Các câu: “Rên, hèn.”, “Van, yếu đuối.”, “Cô Hoa người Bến Tre.” có phải là câu sai ngữ pháp không? Vì sao ?

Gợi ý 

Các câu: “Rên, hèn.”, “Van, yếu đuối”, “Cô Hoa người Bến Tre.” không phải là câu sai ngữ pháp. Đây là câu trần thuật đơn có từ là. Ớ đây, từ là được thay bằng dấu phẩy ở hai câu đầu, được lược bớt ở câu sau.

2. Trong bài Tre Việt Nam, Thép Mới dã viết hai câu có dấu phẩy nằm giữa bộ phận chủ ngữ và vị ngữ nhằm nêu bật ý khẳng định của cáu. Em hãy tìm xem hai câu ấy là câu nào?

Gợi ý:

Hai câu ấy là: “Tre, anh hùng lao động. Tre, anh hùng chiến đấu”.

3. Trong các câu dưới đây, câu nào viết sai ngữ pháp ? Chỉ ra chỗ sai của những câu dó.

a) Qua câu chuyện mà bạn kể trước lớp.

b) Câu chuyện mà bà vừa kể rất hay.

c) Những bài tập nâng cao cô ra cho chúng tôi làm ở lớp.

d) Những bài tập nâng cao này không có trong sách giáo khoa

đ) Qua truyện Thạch Sanh thấy rằng Lí Thông là kẻ độc ác.

e) Bạn Bích Thu đã đạt học sinh giỏi học kì một.

Gợi ý:

Các câu a, c, đ là nhừng câu sai ngữ pháp.

Câu a là câu thiếu chủ ngữ và vị ngữ.

Câu c là câu thiếu vị ngữ.

Câu đ là câu thiếu chủ ngữ.

4. Vì sao bộ phận sau đây chưa thành câu: “Những học sinh giỏi học kì một vừa qua”?

A. Thiếu chủ ngữ                                          B. Thiếu vị ngữ

C. Thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ                       D. Sai về nghĩa

Gợi ý:

Lỗi: B. Thiếu vị ngữ

5. Những câu sau sai vì lỗi gì? Em hãy nêu cách sửa và sửa lại cho đúng.

a) Buổi sáng hôm ấy, một buổi sáng đáng nhớ.

b) Nga. bạn gái mà tôi rất quý mến.

c) Bức thư của Mai vừa gửi cho ba.

d) Về tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài viết cho các em thiếu nhi.

đ) Với những bạn vừa mới đạt danh hiệu học sinh giỏi học kì một.

e) Nhằm ghi lại thành tích của cả lớp trong đợt trồng cây chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11.

g) Việc lớp trưởng lớp tôi phổ biến kế hoạch thi đua trong tháng tới.

h) Mỗi khi nhớ lại thời còn là học sinh cắp sách tung tăng đến trường.

Gợi ý:

Tìm chỗ sai:

Thiếu vị ngữ: Câu b, c, g.

Thiếu chủ ngữ và vị ngữ: Câu a, d, đ, e, h.

- Cách sửa: Thêm những bộ phận còn thiếu hoặc thêm hay bỏ những từ ngữ đề câu không sai ngữ pháp.

- Sửa lại:

+ Chẳng hạn, các em sửa lại câu a) Buổi sáng hôm ấy, một buổi sáng đáng nhớ.

Cách 1: Thêm vị ngữ (Buổi sáng hôm ấy, một buổi sáng đáng nhở, tôi đã theo me đến trường.)

Cách 2: Thêm từ (Buổi sáng hôm ấy là một buổi sáng đáng nhớ.)

+ Câu khác, g) Việc lớp trưởng lớp tôi phổ biên kê hoạch thi dua trong tháng tới.

Cách 1: Thêm vị ngữ (Việc lớp trưởng lớp tôi phổ biến kế hoạch thi đua trong tháng tới đã làm cả lớp xôn xao.)

Cách 2: Bỏ từ “việc” (Lớp trưởng lớp tôi phổ biến kế hoạch thi đua trong tháng tới.)

Những câu còn lại, các em có thể làm được rồi.

6. Hoàn chỉnh cảu dưới dây bằng cách thêm chủ ngữ, vị ngữ vào chỗ trống:

a. Thời gian không học trên lớp, ..........

b. ..... mới mua cho Thanh một chiếc cặp sách rất đẹp.

c. Tất cả những bạn đi tham quan lần này ............

d. Trên bờ sông,............. đang gặm cỏ.

Gợi ý:

Các em hoàn chỉnh câu bằng cách thêm chủ ngữ, vị ngữ vào chồ trống trong câu. Các em có thể thêm ở một chỗ trống vừa chủ ngữ vừa vị ngữ, cũng có chỗ trống chỉ cần thêm chủ ngữ hoặc vị ngữ là được. Câu a thêm cả chủ ngữ và vị ngữ, câu b thêm chủ ngữ, câu c thêm vị ngữ, câu d thêm chủ ngữ. Chẳng hạn:

a. Thời gian không học trên lớp, em vừa hoe bài, vừa eiúp đờ bố me ưiêc nhà.

b. Mẹ mới mua cho Thanh một chiếc cặp sách rất đẹp.

c. Tất cá những bạn di tham quan lần này khô ne cần mans theo đồ dime cá nhân.

d. Trên bờ sông, mấy con trâu đang gặm cỏ.

7. Những câu sau sai vì lỗi gì? Em hãy nêu cách chữa từng câu.

- Chân bé vừa chạy vừa khóc gọi mẹ.

- Tay chị đưa chiếc liềm thoăn thoắt và khe khẽ hát.

- Cây bút của Ngọc đang đưa lên đưa xuống mềm mại bỗng dừng lại hỏi cô.

- Chiếc xe đưa Toàn từ nhà đến trường và bước vào lớp.

Gợi ý:

Đây là những câu sai về quan hệ ngữ nghĩa giữa các thành phần câu. Cụ thể: Câu “Chân bé vừa chạy vừa khóc gọi mẹ.” không thể hiểu chân bé lại có thể khóc gọi mẹ được. Có thể sửa câu này bằng cách thêm chủ ngữ (ví dụ, “miệng” vào trước vừa khóc gọi mẹ (Chân bé vừa chạy miệng vừa khóc gọi mẹ.).

Tương tự, câu "Tay chị đưa chiếc liềm thoăn thoắt và khe khẽ hát.” có thể sửa thành: “Tay chị dưa chiếc liềm thoăn thoắt và chị khe khẻ hát.” . Câu "Cây bút của Ngọc đang đưa lên đưa xuống mềm mại bỗng dừng lại hỏi cô.” sửa thành: “Cây bút của Ngọc đang đưa lên đưa xuống mềm mại bỗng Ngọc dừng lại hỏi cô.”. Câu “Chiếc xe đưa Toàn từ nhà đến trường và bước vào lớp.” có thế tách thành hai câu như sau: “Chiếc xe đưa Toàn từ nhà đến trường”, “Toàn bước vào lớp.”