Soạn bài lão Hạc

Chủ nhật , 31/07/2016, 01:24 GMT+7
     

LÃO HẠC - NAM CAO

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

A. YÊU CẦU

- Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật lão Hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Thấy được lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (the hiện chú yếu qua nhân vật ông giáo): thương cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với người nông dân nghèo khổ.

- Thấy được sự thành công trong việc miêu tả tâm lí nhân vật và cách kể chuyện của nhà văn.

B. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI, BÀI TẬP

Câu hỏi 1. Phân tích diễn biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán chó. Qua đó, em thấy lão Hạc là người như thế nào ?

Gợi ý

- Diễn biến tâm trạng của lão Hạc :

+ Lão Hạc coi việc bán “cậu vàng” là một việc hệ trọng. Do vậy, lão đã nhiều lần suy tính, đắn đo vé việc bán con chó (lão nói đi nói lại nhiều lần ý định bán chó với ông giáo). Trong tình cảnh đói khổ, túng quẫn, lão cân nhắc một bên “cậu vàng” là người bạn thân thiết của lão, là kỉ vật của anh con trai mà lão rất thương yêu và một bên không muốn tiêu phạm vào số tiền mà lão cố tích cóp, dành dụm cho con.

+ Khi bán “cậu vàng”, lão cứ day dứt, ăn năn vì cả đời lão chưa lừa dối ai, thế mà “già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó”.

- Lão Hạc là một con người giàu lòng tự trọng; là người cha nhún hậu, thương yêu con sâu sắc.

Câu hỏi 2. Em hiểu như thế nào về nguyên nhân cái chết của lão Hạc? Qua những điểu lão Hạc thu xếp nhờ cậy “Ông giáo” rồi sau đó tìm đến cái chết, em suy nghĩ gì về tình cảnh và tính cách của lão ?

Gợi ý

- Tinh cảnh khốn khổ, túng quẫn đã đẩy lão Hạc đến cái chết. Lão tự chọn lấy cái chết để bảo toàn căn nhà và mảnh vườn dành cho đứa con trai. Cái chết của lào xuất phát từ tấm lòng thương con của một người cha. Cái chết của lào còn như là một hành động tự giải thoát. Đó cũng chính là số phận đáng thương của những người nông dân nghèo ở những năm đen tối trước Cách mạng tháng Tám.

- Lão đã âm thám chuẩn bị chu đáo, thu xếp cẩn thận cái chết cho mình. Lão nhịn ăn sau khi bán chó, chứ không muốn gây phiền bà cho hàng xóm. Điểu này cho thấy lão có lòng tự trọng đáng kính và thái độ rất kiên quyết khi chọn cái chết.

Câu hỏi 3. Em thấy thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với lão Hạc như thế nào ?

Gợi ý

Lúc đầu, thái độ của nhân vật “tôi” (ông giáo) khi nghe lão Hạc kể chuyện thì dửng dưng. Khi nghe lâo Hạc nói chuyện bán chó, nghe kể về đứa con, ông giáo đà có sự cảm thông, xót xa. Khi nghe Binh Tư kể thì ông giáo thoáng buồn và nghi ngờ về nhân cách của lão Hạc. Nhưng đến khi chứng kiến cái chết đau đớn, dữ dội của lão Hạc thì ông giáo giật mình ngẫm nghĩ về cuộc đòi và vô cùng kính trọng lão Hạc.

Câu hỏi 4. Khi nghe Binh Tư cho biết lão Hạc xin hắn bả chó để bắt một con chó hàng xóm thì nhún vật “tỏi” cảm thấy “cuộc đời quả thật... đáng buồn", nhưng khi chứng kiến cái chết của lão Hạc, “tôi” lại nghĩ : “Không ! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”. Em hiểu ý nghĩ đó cùa nhún vật “tôi” như thế nào ?

Gợi ý

Chi tiết lão Hạc xin bả chó của Binh Tư - một người có nghề ăn trộm, là một chi tiết nghộ thuật quan trọng, nó có ý nghĩa “đánh lừa” độc giả, chuyển ý nghĩ từ tốt đẹp của ông giáo về lão Hạc sang hướng ngược lại. Vì thế, ông giáo đưa ra nhún xét “cuộc đời quả thật... đáng buồn".

Đến khi chứng kiến cái chết của lão Hạc, ông giáo mới giật mình ngẫm nghĩ vẻ cuộc đời. “Cuộc đời chưa hẳn dã đáng buồn” vì may mà ý trước đó của mình (ông giáo) đã không đúng. Cuộc đòi “vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác” được hiểu theo nghĩa : Con người có nhún cách cao đẹp như lão Hạc mà không được sống. Sao ông lão đáng kính như vậy mà phải chịu cái chết vút vã, dữ dội như thế !

Câu hỏi 5. Theo em, cái hay của truyện thể hiện rõ nhất ở những điểm nào ? Viộc tạo dựng tình huống truyện bất ngờ có tác dụng như thế nào ? Cách XÛ) dựng nhân vật có gì đặc sắc ? Việc truyện được kể bằng lời của nhân vật “tôi* (ngôi thứ nhất) có hiệu quả nghộ thuật gì ?

Gợi ý

Cái hay của truyện rõ nhất là ở nghệ thuật kể chuyện. Câu chuyện được kể theo lời dẫn của nhân vật “tôi” (ông giáo) - người tham gia trong câu chuyện và chứng kiến sự việc diễn ra. Điều này làm cho câu chuyên thêm chân thật, gần gũi với người đọc. Đồng thời chọn vai kể này, việc dẫn dắt CÛU chuyên sẽ tự nhiên, linh hoạt hơn. Cũng vì thế, câu chuyên được kể với nhiểu giọng điệu hơn. Ngưòi kể có thể vừa kể, vừa bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của mình.

Việc miêu tả diễn biến tâm lí của nhân vật cũng rất tự nhiên, hợp lí.

Việc tạo tình huống truyện bất ngờ nhằm lôi cuốn người đọc và dễ dàng trình bày triết lí sâu sắc về cuộc sống của tác giả.

Câu hỏi 6. Em hiểu thế nào về ý nghĩ của nhân vật “tỏi” (có thể coi là tác giả) qua đoạn văn sau :

"Chao ôi! Đôi với những người ở qiumlì ta, nếu ta khómỊ cố tìm mà hiên họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi... toàn những cớ dể cho ta tàn nhẫn; không bao ỳ ờ ta thấy họ là những người đáng thương; không hao giờ ta thương [...]. Cái bản tính tốt cùa người ta bị những nổi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất”.

Gợi ý

Đây là một quan niệm, một triết lí sống sủu sắc ẩn chứa cam xúc trữ tình xót xa của tác giả.

Có thể hiểu ý nghĩ này : Phải có sự cảm thông, phải nhìn ra và trân trọng những điều đáng thương, đáng quý ờ những con người hàng ngày sống quanh ta.

Câu hỏi 7. Qua đoạn trích Tức nước vờ bờ và truyện ngắn Lão Hạc, em hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách người nông dân trong xã hội cũ?

Gợi ý

Đoạn trích Tức nước vở hờ trong tác phẩm Tắt đèn của Ngô Tất Tố và truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao phản ánh cuộc sống nghèo khổ, bế tắc vì bị áp bức bóc lột nậng nề của người nông dân bần cùng trong xã hội thực dân phong kiên. Tuy nhiên, ở họ vẫn toát một vẻ đẹp tâm hồn cao quý, lòng tận tụy hi sinh vì người thân; ở họ tiềm tàng sức mạnh phàn kháng (Tức nước vỡ hờ), giàu lòng tự trọng dù nghèo khổ (Lão Hạc).

lao hac nam cao soan bai lao hac lao hac lop 8