Soạn bài liệt kê

Thứ hai , 15/08/2016, 17:00 GMT+7
     

SOẠN BÀI LIỆT KÊ

I. THẾ NÀO LÀ PHÉP LIỆT KÊ?

Câu hỏi 1: Cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận trong câu (in đậm) SGK trang 104 có gì giống nhau?

Gợi ý:

Điểm giống nhau của các bộ phận in đậm về ý nghĩa và cấu tạo:

- Vê cấu tạo: Giữa các bộ phận in đậm đều có kết cấu tương tự .

- Về ý nghĩa: các bộ phận in đậm cùng miêu tả những vật dụng sang trọng bày la liệt bên cạnh tên quan phú.

Câu hỏi 2: Việc tác giả nêu ra hàng loạt các sự việc tương tự bằng những kết cấu tương tự nêu trên có tác dụng gì?

Gợi ý:

Việc tác giả nêu ra hàng loạt các sự việc tương tự băng những kết câu tương tự nêu trên có tác dụng làm nổi bật tính cách của một viên quan phủ “lòng lang dạ thú hợm hĩnh”, thích khoe của. Y ăn chơi hưởng lạc trong tình trạng dân đen đang rơi vào cảnh “nghìn sầu muôn thảm” kế sao cho xiết.

II. CÁC KIỂU LIỆT KÊ

Câu hỏi 1: Về cấu tạo, các phép liệt kê trong SGK, tr.105 có gì khác nhau?

Gợi ý: 

Phép liệt kê ở câu a không theo từng cặp; ở câu b theo cặp.

Câu hỏi 2: Thử đảo thứ tự các bộ phận trong những phép liệt kê rồi rút ra kết luận: Xét về ý nghĩa, các phép liệt kê ấy có gì khác nhau?

Gợi ý: 

Câu (a) sử dụng phép liệt kê không tăng tiến; câu (b) sử dụng phép liệt kê tăng tiến. Vì thế, câu a có thể thay đổi được vị trí của các bộ phận liệt kê, còn câu b thì không thay đối được.

Như vậy, hai câu trên khác nhau về mức độ tăng tiến.

Câu hỏi 3: Từ việc giải bài tập trên, hãy trình bày kết quả phân loại phép liệt kê bằng sơ đồ hoặc bảng phân loại.

Gợi ý:

Có thề tham khảo sơ đồ về phép liệt kê như sau:

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, để chứng minh cho luận điểm “Yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc ta" Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sử dụng phép liệt kê, nêu ra nhiều dần chứng sinh động, giàu sức thuyết phục. Hãy tìm những phép liệt kê ấy. 

Gợi ý: 

- Tác giả liệt kê về sức mạnh của tinh thần yêu nước: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thông quý báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”.

- Tác giả liệt kê về những trang sử vẻ vang trong quá khứ: “Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang thời đại bà Trưng, bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung...”.

- Tác giả liệt kê những biểu hiện về tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân: “Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày bám sát lây giặc, đậng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn đế ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong đi giúp việc vận tải, cho đến các bà chiến sĩ chăm sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến. Cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ...”. 

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong các đoạn trích ở SGK tr. 106.

Gợi ý: 

a. Gồm có hai phép liệt kê:

+ Dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm.

+ Những cu li xe kéo tay phóng cật lực, đôi bàn chân giẫm đât lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu mổ phanh đỏ lòm; những xâu lạp xường lủng lẳng dưới mái hiên các nhà cơm; cái rốn của một chú khách triftig ra giữa trời; một viên quan uế oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc đẩu bội tinh hình chữ thập.

b. Gồm có phép liệt kê: điện giật, dùi đâm, dao cắt lửa nung.

Bài tập 3: Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê.

a. Tả một số hoạt động trên sân trường em trong giờ ra chơi

b. Trình bày nội dung truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu mà em vừa học.

c. Nói lên những cảm xúc của em về hình tượng nhà cách mạng Phan Bội Châu trong truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.

Gợi ý:

a. Trong giờ ra chơi, trên sân trường các bạn chơi nhảy dây, đá cầu, chơi chuyền, đánh bi, chơi cầu lông... Tất cả hoà vào nhau thật đông vui, náo nhiệt.

b. Băng khả năng tưởng tượng và hư cấu, kết hợp với giọng văn hóm hỉnh và sắc sảo, văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu đã xây dựng được hai nhân vật hoàn toàn đối lập nhau. Va-ren dôi trá, lố bịch, đạo đức giả, mị dân, đại diện cho lực lượng phản động ở Đông Dương. Phan Bội Châu kiên cường, bâ't khuất, xả thân vì độc lập, tiêu biểu cho khí phách của dân tộc Việt Nam.

c. Truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu đã đê lại cho em lòng kính trọng và cảm phục sâu sắc tới nhà chí sĩ cách mạng Phan Bội Châu. Ông xứng đáng là vị anh hùng, đấng xả thân, vị thiên sứ vì độc lập của dân tộc Việt Nam.

liet ke soan bai liet ke