Soạn bài luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

Chủ nhật , 31/07/2016, 02:04 GMT+7
     

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

A. YÊU CẦU

- Nắm được mục đích và cách thức tóm tắt một văn bản tự sự (như đã nêu ở bài trước).

- Luyện kĩ năng biết tóm tắt văn bản tự sự.

B. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI, BÀI TẬP

Bài tập 1. Để tóm tắt truyện Lão Hạc của Nam Cao, một bạn nêu lên những sự việc tiêu biểu và các nhân vật quan trọng sau đây. Hảy theo dõi để thực hiện các yéu cầu bên dưới.

a) Con trai lão Hạc đi phu đồn điền cao su, lão chỉ còn lại “cậu Vàng”.

b) Lão Hạc có một người con trai, một mảnh vườn và một con chó vàng.

c) Lão mang tiền dành dụm được gửi óng giáo và nhờ ông trông coi mảnh vườn.

d) Vì muốn để lại mảnh vườn cho con, lão phải bán con chó.

e) Một hôm lào xin Binh Tư ít bả chó.

g) Cuộc sống mỏi ngày một khó khăn, lão kiếm được gì ăn nấy và bị ốm một trận khủng khiếp.

h) Lão bổng nhiên chết cái chết thật dữ dội.

i) Ông giáo rất buồn khi nghe Binh Tư kể chuyện ấy.

k) Cả làng không hiểu vì sao lào chết, trừ Binh Tư và Ông giáo.

Yêu cầu :

- Bản liệt kê trên đã nêu được những sự việc tiêu biểu và các nhân vật quan trọng của truyện Lão Hạc chưa ? Nếu phải bổ sung thì em nêu thêm những gì ?

- Hãy sắp xếp các sự viộc đã nêu ở trên theo một trật tự hợp lí.

- Sau khi sắp xếp hợp lí, hãy viết tóm tất truyện Lào Hạc bằng một vàn bản ngắn gọn (khoảng 10 dòng).

Gợi ý

- Bản liệt kê trên đã nêu được những sự việc tiêu biểu và các nhân vật quan trọng của truyện Lão Học (chuyện ông giáo bán sách, nhủn vật vợ ông giáo khống quan trọng nên đã được lược bỏ).

- Theo trình tự sự việc nêu trong truyện Lão Hạc thì bản liệt kê trên phải được sắp xếp lại như sau :

1- b) Lão Hạc có một người con trai, một mảnh vườn và một con chó vàng.

2- a) Con trai lão Hạc đi phu đồn điền cao su, lão chỉ còn lại “cậu Vàng".

3- d) Vì muốn dể lại mảnh vườn cho con, lão phải bán con chó.

4- c) Lão mang tiền dành dụm được gửi ông giáo và nhờ ông trông coi mảnh vườn.

5- g) Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn, lão kiếm được gì ăn nấy và bị ốm một trân khủng khiếp.

6- e) Một hôm lão xin Binh Tư ít bả chó.

7- i) Ông giáo rất buồn khi nghe Binh Tư kể chuyện ấy.

8- h) Lão bỗng nhiên chết — cái chết thật dữ dội.

9- k) Cả làng không hiểu vì sao lăo chết, trừ Binh Tư và ông giáo.

Dựa vào trình tự các sự việc chính nêu trên, bằng lời vãn của mình, em tiến hành viết tóm tắt. Cẩn sử dụng các từ ngữ chuyển tiếp để văn bản tóm tắt có sự liên kết chặt chẽ.

Bùi tập 2. Hãy nêu lên những sự việc tiêu biểu và các nhân vật quan trọng trong đoạn trích Tức nước vỡ hờ, sau đó viết một văn bản tóm tắt đoạn trích (khoảng 10 dòng).

Gợi ý

- Những sự việc tiêu biêu trong đoạn trích Tức nước vỡ hờ: chị Dậu chăm sóc chồng ốm, chị đánh lại tên cai lệ người nhà lí trưởng đê bảo vệ chồng. Nhân vật quan trọng : chị Dậu.

- Đọc lại đoạn trích để nắm được các tình tiết chính :

+ Chị Dậu múc cháo lên cho chồng An, anh Dậu còn chưa ãn thì tên cai lệ và người nhà lí trưởng xông vào bắt trói anh Dậu.

+ Chị Dậu khẩn thiết van xin tha cho chồng vì chồng vừa bị ốm.

+ Tên cai lệ không nghe và xông vào trói anh Dậu.

+ Chị Dậu tức quá, quật ngã hai tên tay sai.

- Căn cứ vào các tình tiết chính đã tìm được, tiến hành viết tóm tắt.

Bài tập 3. Có ý kiến cho rằng các vãn ban Tôi đi học của Thanh Tịnh và Trong lòng mẹ của Ncuyên Hồng rất khó tóm tắt. Em thấy có dúng không ? Hây thử tóm tắt các vãn bản ấy.

Gợi ý

Văn bàn Tôi di học của Thanh Tịnh và Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng là hai tác phẩm tự sự nhưng giàu chất thơ, ít sự việc. Đây là hai văn bản không thuần thúy tự sự mà là tự sự đậm chất trữ tình. Những văn bản thuần tự sự, có cốt truyện, có mở đầu, có phát triển và có kết thúc; có sự việc, nhản vật và hành động mạch lạc thường dễ tóm tắt. Người viết chi cần căn cứ vào các tình tiết chính của sự việc, hành động chính của nhân vật là có thể tóm tắt được. Ở văn bản biểu cảm, người viết khône thể căn cứ vào các sự việc, hành động nhân vật để tóm tắt, bởi vì các sự việc, hành động chỉ này là cái cớ để tác giả bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình. Hai văn bản trên tập trung diễn tả những suy nghĩ, cảm xúc, nội tâm của nhân vật, hơn nữa, trình tự sự việc lại không diễn tả theo trình tự khách quan mà theo mạch hồi ức hay tâm trạng của nhân vật, do đó, đúng là hai văn bản trên rất khó tóm tắt.