Soạn bài ôn dịch, thuốc lá

Chủ nhật , 31/07/2016, 17:22 GMT+7
     

SOẠN BÀI ÔN DỊCH, THUỐC LÁ CỦA NGUYỄN KHẮC VIỆN

ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

A. YÊU CẦU

- Xác định được quyết tâm phòng chống thuốc lá trên cơ sở nhận thức được tác hại to lớn và nhiều mặt cùa thuốc lá đối với đời sống cá nhân và cộng đồng.

- Thấy được sự kết hợp chặt chẽ giữa hai phương thức lập luận và thuyết phục trong văn bản.

B. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI, BÀI TẬP PHẦN BÀI HỌC

Câu hỏi 1. Phân tích ý nghĩa của việc dùng dấu phẩy trong đầu đề của văn bản: Ôn dich, thuốc lá. Có thể sửa thành ôn dịch thuốc lá hoặc Thuốc lú là một loại ôn dịch được không ? Vì sao ?

Gợi ý

Trong đầu đề có hai từ : thuốc lá và ôn dịch. Thói quen hút thuốc lá là một thứ tệ nghiện, một thứ bệnh - bệnh nghiện. “Dịch” trong ôn dịch có nghĩa là một thứ bệnh nguy hiểm và dễ lây lan. Hút thuốc lá đúng là một thứ bệnh như thế. Ôn dịch còn là tiêng chửi rủa : “đồ ôn dịch”. Dấu phẩy đặt giữa hai từ thuốc lá và ôn dich với mục đích tu từ, nhằm nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa ghê tởm. Có thể hiểu nôm na : Thuốc lá, mày là đồ ôn dịch !

Đầu đề trên có thể sửa thành Ôn dịch thuốc lá hoặc Thuốc lá là một loại ôn dich bởi nó đều diễn đạt nội dung như đã nói ở trên.

Câu hỏi 2. Vì sao tác giả dẫn lời Trần Hưng Đạo bàn về đánh giặc trước khi phân tích tác hại của thuốc lá ? Điều đó có tác dụng gì trong lập luận ?

Gợi ý

- Trình tự lập luận của văn bản rất chặt chẽ :

+ Phần 1 : Thuốc lá đang đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người nguy hiểm hơn cả AIDS (đoạn từ đầu đến nặng hơn cả AIDS”).

+ Phần 2 : Cách thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người (từ “Ngày trước Trần Hưng Đạo...” đến “... sức khỏe cộng đồng”).

+.Phần 3 : Tác hại của thuốc lá đối với những người không hế hút (từ “Có người bảo...” đến “... nêu gương xấu”).

+ Phần 4 : So sánh tình hình hút thuốc lá ở Việt Nam vói các nước Âu - Mỹ (đoạn còn lại).

- Mở đầu phần thứ hai, trước khi nói về tác hại của thuốc lá, tác giả dẫn lời của nhà quân sự thiên tài Trần Hưng Đạo bàn về cách đánh giặc (“Nếu giặc ân như vũ hão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gậm nhấm như tằm ăn dâu”) để thuyết minh một cách thuyết phục một vấn đề y học. Tác giả đã so sánh việc chống hút thuốc lá với việc đánh giặc ngoại xâm. Câu nói của Trần Hưng Đạo vốn đã là một sự so sánh rất hay, rất hình ảnh, tác giả mượn cách so sánh này để dẫn người đọc đến một so sánh khác, tạo được ấn tượng mạnh. Dâu có thể ví với con ngưòi, sức khỏe con người; tằm có thể ví với thuốc lá, khói thuốc lá. Khói thuốc gặm nhấm sức khỏe của con người như tằm ăn dâu. Tằm ăn dâu đến đâu, dù chậm, vẫn có thê nhìn thấy được. Nguy hiểm và đáng sợ hơn, sự gặm nhấm của khói thuốc lại vô hình, không nhìn thấy ngay được.

Câu hỏi 3. Vì sao tác giả đặt giả định “Có người bảo : Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !” trước khi nêu lên những tác hại về phương diện xã hội của thuốc lá ?

Gợi ý

Tác giả đưa ra giả định “Có người bảo : Tôi hút, tối bị bệnh, mặc tôi !” trước khi nêu lên những tác hại của thuốc lá không chi vói người hút mà với cả những người không hề hút. Bằng những chứng cứ khoa học về tác hại của việc hút thuốc lá chủ động và hút thuốc lá bị động, tác giả đã phủ nhận câu nói trên. Như vậy, ảnh hưởng của khói thuốc đối với môi trường sống rất lớn, chống hút thuốc lá không chỉ là đặt ra với người nghiện thuốc lá mà với cả những người không hút thuốc lá. Đây là trách nhiệm của cả cộng đồng, của toàn xã hội.

Câu hỏi 4. Vì sao tác giả đưa ra những số liệu để so sánh tình hình hút thuốc lá ở nước ta với các nước Âu - Mĩ trước khi đưa ra kiến nghị : Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này ?

Gợi ý

Trước khi đưa ra kiến nghị : Dã dân lúc mọi người phải dứng lên chống lại, ngăn ngừa nạn ôn dịch này, tác giả dưa ra những sô liệu để so sánh tình hình hút thuốc lá ở nước ta với các nước Âu - Mĩ trước hết là để làm rõ hơn tính đúng đắn của những điều được thuyết minh ở những phần trên, sau nữa tạo đà thuận lợi, làm-cơ sở vững chắc cho tác giả đưa ra lời kêu gọi.

Tác giả đã so sánh tình hình hút thuốc lá ở nước ta với các nước Âu - Mỹ ở hai khía cạnh : nước ta nghèo hơn các nước Âu - Mỹ nhưng tỉ lệ thanh thiếu niên ở các thành phố lớn nước ta hút thuốc lại tương đương với họ, đó là điều không thể chấp nhận được; ở các nước Âu - Mỹ người ta có biện pháp chống tệ hút thuốc lá mạnh hơn ta, hãy cũng là một điều đáng suy nghĩ.

 

PHẦN LUYỆN TẬP

Bài tập 1. Tìm hiểu tình trạng hút thuốc ở một số người thân hoặc bạn bè quen biết. Dựa vào cách lập bảng thống kê của bài đọc thêm số 1 để phân loại nguyên nhân.

Gợi ý

- Trước hết, em phải thống kê được những người thản trong gia đình em hoặc bạn bè quen biết có thói quen hút thuốc lá, sau đó điều tra nguyên nhân nghiện thuốc lá của mỗi người.

- Căn cứ vào các nguyên nhân đã được gợi ý ờ bài đọc thêm trong SGK (trang 122) để điền vào cột số liệu.

Bài tập 2. Dùng năm dòng để ghi lại cảm nghĩ của mình sau khi đọc bản tin của báo Sài Gòn tiếp thị trích in ở bài đọc thêm số 2.

Gợi ý

Cảm nghĩ cùa em khi đọc bản tin của báo Sài Gòn tiếp thị trích in ở bài đọc thêm số 2 trong SGK (trang 123) phải bảo đảm được các yêu cầu sau đây :

- Cảm nghĩ phai chân thực.

- Không quá năm dòng.

- Chỉ ra dược tác dụng cảnh báo mạnh mẽ của bản tin khi nêu lên cái chết thảm của một người trẻ tuổi con một gia đình tỉ phú ở Mỹ chứ không phải là con một gia đình nghèo khổ.

on dich thuoc la soan bai on dich thuoc la