Soạn bài ôn tập về luận điểm

Thứ tư , 03/08/2016, 22:09 GMT+7
     

SOẠN BÀI ÔN TẬP VỀ LUẬN ĐIỂM

A. YÊU CẦU

- Nắm vững khái niệm luận điểm, tránh được những sự hiểu lầm mà các em thường mắc phải (như lẫn lộn luận điểm với vấn đề cần nghị luận hoặc coi luận điểm là một bộ phận của vấn đề nghị luận...).

- Thấy rõ mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận và giữa các luận điểm với nhau trong một bài văn nghị luận.

B. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI, BÀI TẬP

PHẦN BÀI HỌC

I. Khái niệm luẩn diểm

1. Xem lại Ngữ văn 7, tập hai và cho biết: Luận điểm là gì ? Lựa chọn câu trả lời đúng trong các câu sau :

a) Luận điểm là vấn đề được đưa ra giải quyết trong bài văn nghị luận.

b) Luận điểm là một phần của vấn đề được đưa ra giải quyết trong bài văn nghị luận.

c) Luân điểm là những tư tưởng, quan điểm, chủ trương cơ bản mà người viết (nói) nêu ra trong bài văn nghị luận.

Gợi ý

Chọn (c). Không nên coi vấn đề là luận điểm (như a), cũng không nên coi luận điểm là một phần của vấn đề (như b) vì vấn đề có thể là một câu hỏi đặt ra, con người cần tìm lời giải đáp, luận điểm là những lời giải đáp này.

2.

a) Bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Chủ tịch Hồ Chí Minh (Ngữ văn 7, tập hai, tr. 24 - 25) có những luận điểm nào ? Chú ý phân biệt luận điểm xuất phát dùng làm cơ sở và luận điểm chính dùng làm kết luận của bài.

b) Một bạn cho rằng Chiếu dời đô của Lí Công Uẩn gồm hai luận điểm :

- Luận điểm 1 : Lí do cần phải dời đô.

- Luận điểm 2: Lí do có thể coi thành Đại La là kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

Xác định như vậy có đúng không ? Vì sao?

Gợi ý

a) Bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta có các luận điểm sau :

- Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là một truyền thống quý báu.

- Từ xưa đến nay nhiẻu vị anh hùng dân tộc đã thể hiện truyền thống ấy một cách vẻ vang.

- Đồng bào ta ngày nay cũng có lòng yêu nước nồng nàn xứng đáng với tổ tiên.

- Bổn phận của chúng ta là phải làm cho tinh thần yêu nước của dán lộc được phát huy hơn nữa.

b) Xác định luận điểm như trên là không đúng vì đó không phải là những ý kiến, quan điểm mà chỉ là những vấn đề.

II. Mối quan hệ giữa luân điểm với vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luân

1.

a) Vấn đề được đặt ra trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là gì ? Có thể làm sáng tỏ vấn đề đó được hay không, nếu trong bài văn, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đưa ra luận điểm : “Đồng bào ta ngày nay có lòng yêu nước nồng nàn” ?

b) Trong Chiểu dời dô của Lí Công uẩn chỉ đưa ra luận điểm : “Các triều đại trước đây đã nhiều lần thay đổi kinh đô” thì mục đích của nhà vua khi ban chiếu có thể đạt được không ? Tại sao?

Gợi ý

a) Vấn đề được đặt ra trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta chính là tựa đề của bài này. Luận điểm : “Đồng bào ta ngày nay có lòng yêu nước nồng nàn” chỉ là một trong nhiều luận điểm để làm rõ vấn đề trên.

b) Mục đích của Chiếu dời đô của Lí Công uẩn là muốn bày to ý muốn dời đô từ Hoa Lư về Đại La. Nếu chỉ đưa ra luận điểm : “Các triều đại trước đây đã nhiều lần thay đổi kinh đô” thì chưa đủ để đạt được mục đích này. Để đạt được mục đích, Chiếu dời đô đã có các luận điểm :

- Các triểu đại trước đây đã nhiều lần thay đổi kinh đô.

- Hai nhà Đinh, Lê không dời đô nên triều đại ngắn ngủi, trăm họ hao tổn.

- Thành Đại La là nơi lí tưởng để đóng đô.

2. Từ sự tìm hiểu trên, em rút ra được những kết luận gì về mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận ?

Gợi ý

Trong bài văn nghị luận, vấn đề và luận điểm có mối quan hệ chặt chẽ. Bài nghị luận phải có vấn đề, vấn để phải được làm sáng tỏ từ các luận điểm. Luân điểm phải phù hợp với vấn để và phải đủ để giải quyết vấn đề.

III. Mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận

1. Để viết bài tập làm văn theo đề bài : “Hãy trình bày rõ vì sao chúng ta cần phải đổi mới phương pháp học tập”, em sẽ chọn hệ thống luận điểm nào trong hai hệ thống luận điểm sau: (SGK, t.2, tr. 74)

Gợi ý

Hệ thống (1) đạt được các yêu cầu như trong gợi ý nêu.

Hệ thống (2) không đạt được các yêu cầu đó vì :

- Luận điểm (a), (b) chưa chính xác (không thể chỉ đổi mới phương pháp là kết quả học tập sẽ nâng cao, không thể thường xuyên thay đổi cách học tập nếu không có lí do chính đáng), luận điểm (c) chưa phù hợp với vấn đề. Ngoài ra, luân điểm (c) còn làm cho các luận điểm không liên kết với nhau chặt chẽ.

2. Từ sự tìm hiểu trên, em rút ra được kết luận gì vé luận điểm và mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài vãn nghị luận ?

Gợi ý

Luận điểm cần phải chính xác, rõ ràng, phù hợp với vấn đề và đủ để giải quyết vấn đé.

Các luận điểm phải được liên kết chặt chẽ với nhau và được sắp xếp theo một trình tự hợp lí.

 

PHẦN LUYỆN TẬP

Bài tập 1. Đoạn văn sau đây nêu lên luận điểm: “Nguyễn Trãi là người anh hùng dân tộc” hay luận điểm “Nguyễn Trãi như một ông tiên ở trong tòa ngọc”? Hãy giải thích sự lựa chọn của em. (SGK, t.2, tr. 75)

Gợi ý

Đoạn văn nêu luận điểm: Nguyễn Trãi là khí phách của dân tộc, là tinh hoa của dân tộc.

Bài tập 2. Nếu phải viết một bài tập làm văn để giải thích vì sao có thể nói rằng giáo dục là chìa khóa của tương lai... (SGK, t.2, tr. 76)

Gợi ý

Vấn đề cần giải thích trong bài tập làm văn là: “Giáo dục là chìa khóa của tương lai”. Đây là một cách nói hình ảnh, có thể hiểu: Giáo dục có tác dụng mở ra tương lai cho con người. Em phải xem trong các luận điểm đó, những luận điểm nào tập trung triển khai vấn đề này. Sau đó, sửa chữa, sắp xếp chúng lại cho hợp lí.

Có thể chọn, sửa lại và sắp xếp như sau :

- Giáo dục có tác dụng điểu chỉnh gia tăng dân số, thông qua đó, quyết định môi trường sống, mức sống... trong tương lai.

- Giáo dục trang bị kiến thức, bồi dưỡng nhún cách, tâm hồn cho thế hệ trẻ - những người sẽ xây dựng xã hội tương lai.

- Giáo dục tạo cơ sở cho sự tăng trưởng kinh tế trong tương lai.

- Giáo dục là động lực phát triển chính trị và tiến bộ xã hội sau này.

on tap ve luan diem soan bai on tap ve luan diem