Tục ngữ là gì? Ý nghĩa tục ngữ Việt Nam

Tục ngữ là gì? Ý nghĩa tục ngữ Việt Nam

Ngày nay việc tìm hiểu về ca dao, tục ngữ rất ít nhưng khi nói về tục ngữ thì cho thấy được sự thấu hiểu con người, xã hội và những điều tự nhiên. Thế thì tục ngữ Việt Nam là gì và có ý nghĩa ra sao? Nội dung sau đây sẽ làm các bạn mở mang về kiến thức cũng như biết sâu hơn về chính tục ngữ.

Tục ngữ là gì?

Tiếng Việt là thứ tiếng đẹp và giàu có với các âm hưởng đầy màu sắc khác nhau. Trong kho tàng tiếng Việt thì phải nói đến hệ thống ca dao tục ngữ phong phú đa dạng và giàu sức biểu cảm. 

Nhưng khi được hỏi về tục ngữ thì đây là những câu nói dân gian nên thể hiện vô cùng ngắn gọn, dù vậy lại có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của người dân về mọi mặt từ tự nhiên, lao động sản xuất cho đến xã hội, được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày.

Tục ngữ là gì

Tục ngữ là gì

Có thể thấy khối lượng tục ngữ ở Việt Nam là nhiều vô số kể do nhân dân lao động sáng tạo và như thế cứ lưu truyền rồi lại tích lũy từ đời này sang đời khác khiến cho khối lượng tục ngữ vô cùng đồ sộ. Tục ngữ có thể thay thế bằng lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân, ngôn ngữ văn chương cũng không thể nào tả thực bằng chính tục ngữ. Tục ngữ dạy chúng ta điều hay lẽ phải, những kinh nghiệm đạo lý sống được đúc kết từ đời trước mà ra.

Nguồn gốc sự ra đời tục ngữ Việt Nam

Tục ngữ đã có từ rất lâu, có khi xuất hiện từ thời cổ nhưng do qua nhiều thời gian mà tục ngữ được đúc kết lại nhưng đều xuất phát từ lao động, sản xuất và xã hội đời sống. Tục ngữ có thể được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau như:

+ Có thể nói tục ngữ xuất hiện từ cuộc sống thực tiễn, trong đời sống sản xuất và đấu tranh của nhân dân.

+ Ngoài ra tục ngữ còn được tách ra từ các tác phẩm văn học dân gian hoặc ngược lại.

+ Từ sự vay mượn nước ngoài mà có.

Tính nghệ thuật của tục ngữ

Khi được hỏi về tục ngữ có những đặc điểm nào thì chắc chắn không thể bỏ qua vấn đề liên quan đến hình thức và nội dung, lập luận chặt chẽ giàu hình ảnh, ngắn gọn, thường có vần với nhau khiến câu tục ngữ nói ra vô cùng thuận miệng.

– Tục ngữ luôn giữ mối quan hệ chặt chẽ cả nội dung lẫn hình thức. Trong một câu tục ngữ đều có tính thống nhất với nhau, điều này thể hiện tính bền vững cho câu tục ngữ.

– Tính hình tượng trong tục ngữ được thể hiện qua những phép so sánh, ẩn dụ, nhân hóa càng làm cho câu tục ngữ thêm rõ nét và chân thực hơn.

– Tục ngữ còn có sự vần điệu với nhau nhờ thế mà mọi người dễ lưu truyền bằng cách truyền miệng do dễ thuộc, dễ nhớ. Tục ngữ ngắn gọn, xúc tích.

Nội dung tục ngữ Việt Nam

Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

+ Bằng lối nói ngắn gọn, có vần mà còn có thêm nhịp điệu, giàu hình ảnh, những câu tục ngữ luôn hướng đến thiên nhiên, đồng thời phản ánh hiện thực xã hội rõ nét qua lao động sản xuất, ngoài ra tục ngữ còn được đúc kết từ kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng tự nhiên và trong lao động sản xuất. Những câu tục ngữ ấy là “túi khôn” của nhân dân nhưng chỉ có tính chất tương đối chính xác vì không ít kinh nghiệm được tổng kết chủ yếu là dựa vào quan sát.

+ Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất được sinh ra khi những người lao động dốc hết sức mình làm việc mà không đạt được điều họ mong muốn và có thêm sự đấu tranh nên cho đến tận ngày nay, nó luôn được lưu truyền phổ biến rộng rãi và trở thành một lĩnh vực tri thức về khoa học dân gian.

Tục ngữ về con người và xã hội

Tục ngữ về con người và xã hội

Tục ngữ về con người và xã hội

+ Tục ngữ về con người và xã hội thường rất giàu hình ảnh liên quan đến đời sống của con người cũng như xã hội thực tại, trong đó có sự so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung muốn nói đến. Những câu tục ngữ này luôn chú ý sự tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần có.

Tục ngữ thể hiện triết lý nhân gian

Tục ngữ thể hiện triết lý nhân gian

Tục ngữ thể hiện triết lý nhân gian

Những kinh nghiệm sống, những truyền thống tư tưởng, đạo đức của nhân dân chính là nguồn cảm hứng trong các câu tục ngữ mang tính triết lý dân gian. Đa phần dân gian thì liên quan đến những vấn đề cũ xưa xuất hiện ở đời sống thường ngày nhưng được thay thế bằng vài ngôn từ phù hợp khiến cho câu tục ngữ răn dạy được người đời sau mà còn giúp cho mọi người hiểu sâu về ý nghĩa của tục ngữ này.

Những câu tục ngữ được sử dụng phổ biến nhất

– Người làm ra của, của không làm ra người.

– Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.

– Của một đồng, công một nén.

– Có công mài sắt có ngày nên kim.

– Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

– Uống nước nhớ nguồn.

– Tấc đất tấc vàng.

– Người sống đống vàng.

– Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa.

– Trời nắng chóng mưa, trời mưa chóng tối.

– Gió heo may, chuồn chuồn bay thì bão.

– Đầu năm sương muối, cuối năm gió nồm.

– Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt.

– Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau.

– Người giàu tham việc, thất nghiệp tham ăn.

– Người năm bảy đấng, của ba bảy loài.

– Làm khi lành, để dành khi đau.