Soạn bài vượt thác

Thứ ba , 23/08/2016, 20:46 GMT+7
     

SOẠN BÀI VƯỢT THÁC CỦA VÕ QUẢNG

 

I. MỘT SỐ NỘI DUNG MỚI VÀ KHÓ

- Võ Quảng sinh năm 1920, quê ở tỉnh Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi.

Bài Vượt thác trích từ chương XI của truyện Quẽ nội (tên bài văn do người biên soạn đặt). Quê nội (1974) cùng với Tầng sáng (1976) là những tác phẩm thành công nhắt của Võ Quảng. Truyện viết về cuộc sống của một làng quê ven sông Thu Bồn (làng Hoà Phước) tỉnh Quảng Nam, miền Trung Trung Bộ vào những ngày sau Cách mạng tháng Tám 1945 và những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nhân vật chính của truyện là hai em thiếu niên: Cục và Cù Lao.

- Bài văn miêu tả chuyến ngược dòng sông Thu Bồn của con thuyền do dượng Hương Thư chi huy, từ làng Hoà Phước lên thượng nguồn để lấy gỗ về dựng trường học cho làng, sau ngày Cách mạng tháng Tám 1945 thành công. Đây là một bài văn miêu tả cảnh quan thiên nhiên trên sông và hai bờ, qua những vùng khác nhau dọc theo hành trình của con thuyền từ vùng đồng bằng trù phú vượt qua những thác ghềnh ở vùng núi để tới thượng nguồn.

Vị trí quan sát của nhà vãn là trên thuyền cho nên có thề nhìn thấy cảnh hai bên bờ, dòng nước, thuyền đì tới đáu cảnh vật hiện ra tới đấy.

Những cảnh sắc từng vùng đất mà con thuyền đi qua hiện lên như những thước phim. Đầu tiên là vùng đồng băng êm đềm, bao la, trù phú với những bãi dâu bạt ngàn trải dài đến tận những làng xa; tiếp theo là cảnh thác nước giữa hai vách đá dựng đứng; rồi sau đó là đồng ruộng rộng lớn mở ra trước mắt,...

- Đặc sắc về nghệ thuật miêu tả trong bài văn là sự phôi hợp miêu tả cảnh vật thiên nhiên với hoạt động của con người đưa thuyền ngược dòng, vượt thác. Cảnh thiên nhiên được trải dài theo hành trình của con thuyền, nên có sự biên đối phong phú. Nhưng bức tranh được tác giả tập trung miêu tả vần là hình ảnh con người, mà nổi bật là hình ảnh dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác. Các thú pháp nghệ thuật được sử dụng trong miêu tả ở bài này là phép so sánh và nhân hoá. Bức tranh sông nước ở đây như có hồn và gợi cảm nhờ cảnh vật được nhân hoá (phóng xuống, nhớ núi rừng,...), nhừng hình ảnh sinh động, giàu sức biểu hiện nhờ sự ví von, nhân hoá (cây cổ thụ được ví với người: dứng trầm ngâm lặng nhìn).

- Đoạn thơ trong bài “Đọc thêm” miêu tả cảnh con thuyền vượt qua nhừng con thác trên các miền đất nước. Cảnh đẹp của thiên nhiên hiện lên tươi đẹp và hùng vĩ dưới con mắt cùng với tâm trạng phấn chấn của tác giả.

 

II. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP

1. Bài văn miêu tả một cuộc vượt thác của con thuyền theo trình tự thời gian và không gian như sau:

- Con thuyền qua đoạn sông phăng lặng trước khi đến chân thác;

- Con thuyền vượt qua đoạn sông có nhiều thác dữ;

- Con thuyền ở đoạn sông đã qua thác dữ.

Dựa vào trình tự trên, em hãy tìm bố cục của bài văn.

Gợi ý:

Đoạn 1: Từ đầu cho đến thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác nước.

Đoạn 2: Từ Đến Phường Rạnh đến thuyền vượt qua khỏi thác Cổ Cò.

Đoạn 3: Còn lại.

2. Cảnh dòng sông và hai bên bờ qua sự miêu tả ở trong bài đã thay đổi như thế nào theo từng chặng đường của con thuyền? Theo em, vị trí quan sát đế miêu tả của người kế chuyện trong bài này là ở chỗ nào? Vị trí quan sát ấy có thích hợp không? Vì sao?

Gợi ý:

Cảnh dòng sông và hai bên bờ qua sự miêu tả ở trong bài đã đổi thay theo hành trình của con thuvền ngược dòng, theo trật tự không gian. Vị trí quan sát đê miêu tả của người ké chuyện là ở trên thuyền. Từ vị trí đó, tác giá có thê phóng tầm mắt quan sát dòng sông và hai bên bờ, cảm nhận và miêu tả cuộc vượt thác một cách tường tận.

3. Cảnh con thuyền vượt thác đã được miêu tả như thế nào? Hãy tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình, hành động của nhân vật dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác. Những cách so sánh nào được sử dụng?

Nêu ý nghĩa của hình ảnh so sánh dượng Hương Thư giống như “một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh”.

Gơi ý:

Cảnh con thuyền vượt thác:

- Cảnh con thuyền: Vùng vằng cứ như chực tụt xuống quay đầu chạy lại, giống như hình ảnh con người cô dấn lên để chiến thắng.

Hình ảnh dượng Hương Thư:

+ Ngoại hình: Cởi trần, như pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chạt, quai hàm banh ra, cặp mắt nảy lửa.

- Động tác: Co người phóng chiếc sào xuổng lòng sông, ghì chặt đầu sào, chiếc sào... cong lại, thả sào, rúi sào rập ràng nhanh như cắt, ghì trên ngọn sào.

=> Hình ảnh so sánh “giống như một hiệp sĩ Trường Sơn oai linh” thế hiện vẻ dũng mãnh tư thê hào hùng của con người trẻ tuổi, con người có ngoại hình vừng chắc.

- So sánh: Dượng Hương Thư khi vượt thác khác hẳn Dượng Hương Thư lúc ở nhà.

=> Nổi bật vẻ dũng mãnh của nhân vật.

=> Dượng Hương Thư - một con người hành động quả cảm, người chỉ huy vượt thác bình tĩnh, dày dạn kinh nghiệm, đồng thời là người khiêm nhường, nhu mì trong cuộc sống gia đình.

4. Qua bài văn, em cảm nhận như thế nào vể thiên nhiên và con người ỉao động đã được miêu tả?

Gợi ý:

Qua cảnh vượt thác, tác giả ca ngợi cánh thiên nhiên miền Trung đẹp hùng vĩ, ca ngợi con người lao động Việt Nam anh hùng mà khiêm nhường, giản dị.

Ta hiểu thêm vẻ đẹp phong phú, đa dạng của thiên nhiên vùng miền Trung vừa thơ mộng, vừa dữ dội.

vuot thac soan bai vuot thac vo quang