Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh

Đề bài: Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh. Anh (chị) cảm nhân được gl vể vẻ đẹp tâm hổn người phụ nữ trong tình yêu qua hình tượng này?

Bài làm

“Sóng” được in trong tập “Hoa dọc chiến hào”, xuất bản năm 1968 của nữ nhà thơ tình nổi tiếng Xuân Quỳnh. Bài thơ nói về tâm trạng, tình yêu mãnh liệt của người con gái khi yêu. Hãy đến với bài thơ bằng nhạc điệu, bài thơ là âm điệu của một cõi lòng bị sóng khuấy động, đang rung lên đồng nhịp điệu với sóng biển. Rạo rực đến xôn xao, khát khao đến khắc khoải, có một hình tượng sóng được vẽ lên bằng âm điệu, một âm điệu dập dồn, chìm nổi, miên man như hơi thở chạy suốt cả bài.

Sắc điệu trữ tình của bài thơ được gợi lên từ hình tượng sóng. Cả bài thơ là những con sóng tâm tình xôn xao trong lòng người con gái đang yêu khi đứng trước biển ngắm nhìn những con sóng vô hồi, bất tận. Sóng là một hình tượng ẩn dụ, đó là sự hóa thân, của cái tôi trữ tình của nữ sĩ, lúc thì hoà nhập, lúc thì phân thân của “em” – người con gái đang yêu rpột cách say đắm. Sóng đã khơi gợi một hồn thơ phong phú, hồn nhiên, sôi nổi. Thông qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã có một cách nói rất hay để diễn tả tâm trạng của người con gái.

Sóng biến hóa, sóng vỗ liên hồi, triền miên và bất tận:

“Dừ dội và dịu êm Ồn ào và lặng lẽ”

trạng thái của sóng cũng là tâm trạng khi yêu, là khát vọng to lớn, mạnh mẽ về một tình yêu chân thành. Hành trình của sóng từ sông ra đại dương:

“Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể”

Nơi mênh mông dạt dào, có đến nơi biển rộng trời cao sóng mới được vẫy vùng, mới thực sự tìm thấy mình trong sức sống mạnh mẽ với khát khao to lớn. Sóng được làm biểu tượng của tình yêu. Miêu tả sóng biến hóa cũng để nói lên cái phức tạp, đa dạng, khó hiểu của tình yêu. Cũng giống như sóng biển, tình yêu là hiện tượng kì diệu của con người. Con sóng “ngày xưa” và con sóng “ngày sau” vẫn thế – triền miên, bất tận. Cũng như tình yêu mãi mãi là khát khao của tuổi trẻ, của đôi lứa, của anh và em:

“Oi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nối khát aọtig tỉnh yêu Bồi hồi trong ngực trẻ”

Con sóng tìm đến biển, đến đại dương là đế tự hiểu mình. Cũng như em “khát” được đến bên anh, đến với một tình yêu đẹp đế hiểu rõ hơn về tâm hồn em về con người đích thực của em. Người con gái hỏi sóng hay đang tự hỏi chính mình.

Sóng bắt đầu từ gió Gió bắt đẵu từ đâu Em củng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau

Cái giây phút giao duyên của đôi lứa. “Khi nào ta yêu nhau” tìm được một câu hỏi trả lời thật khó, bởi tình yêu lậ một hiện tượng, một thứ tình cảm khó có thể cắt nghĩa được. Bởi vậy trong bài thơ tình sô 21 của thi hào Tagor đã viết rằng:

Trái tim anh cũng ở gần em như chính dời em vậy Nhưng chẳng bao giờ em biết trọn nó đâu

Câu thơ “khi nào ta yêu nhau” đã diễn tả đúng nỗi niềm điển hình của những trai gái đang sông trong tình yêu đẹp. Sóng vỗ “dữ dội – dịu êm”, “ồn ào – lặng lẽ”, sóng “dưới lòng sâu” “sóng trên mặt nước”, sóng nhớ bờ, đó là biểu hiện của tình yêu và nỗi nhớ. Yêu chân thành tha thiết, nhớ bồi hồi triền miên. Nỗi nhớ ấy day dứt, dày vò, choán đầy cả không gian, thấm trong chiều sâu, bề rộng, trải trong chiều dài thời gian.

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được

Thật tự nhiên và thơ mộng, con sóng nhớ nên ngày đêm sóng vỗ, sóng thao thức với thời gian và đại dương. Cũng giông như bến đợi thuyền, thuyền nhớ bến, lúc nào lòng người con gái cũng bồi hồi nhớ thương.

Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức

“Còn thức” tức là lúc nào cũng nhìn thấy rõ hình bóng anh, ánh mắt anh… một tình yêu cuồng nhiệt, say mê. Con sóng khao khát được đến bờ để vỗ về, ve vuốt.

Hôn thật khẽ thật êm Hôn êm .đềm mãi mãi

(Xuân Diệu)

Cũng như “em” muốn được gần bên anh, được hoà nhịp vào trong tình yêu với anh. Tinh yêu của người con gái thật mãnh liệt, nồng nàn. Sóng xa vời cách trở vẫn tìm được tới bờ, cũng như anh và em sẽ vượt qua mọi khó khăn đế đến với nhau, để sống trong hạnh phúc trọn vẹn của lứa đôi.

ơ ngoài kia dại dương Trăm ngàn con sóng nhỏ Con nào cũng tới bờ Dù muôn vời cách trở

Người con gái đã bày tỏ lòng một cách chân thành, say đắm, thắm thiết, chân thật và thủy chung là đặc tính của tình yêu.

Dẫu xuôi về phương Bắc Hướng về anh một phương.

Sóng đã bày tỏ nồi lòng cùa người con gái, khát vọng được sống hết mình trong một tình yêu đẹp, sắt son thủy chung. Người ta thường nói xuôi vào Nam, ngược ra Bắc, nhưng ở đây, trong nỗi nhớ chất đầy nhà thơ lại dùng ngược lại. Từ đó nhà thơ đã nói đến nỗi nhớ bất chấp vạn vật, khoảng cách, tình yêu là sự gặp gỡ giữa hai tâm hồn không có giới hạn.

Cuối cùng sóng đã nói hộ nhà thơ nồi khát vọng được sông trọn vẹn trong tình yêu. Tinh yêu lứa đôi đẹp đẽ, nồng nàn như trăm ngàn con sóng nhỏ giữa đại dương mênh mông, muôn được hoà nhịp vào biển lớn của tình yêu cộng đồng.

Làm sao dược tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu Để ngàn năm còn vỗ

Cả bài thơ, nếu kể đến nhan đề, thì tác giả đã mười một lần nhắc đến từ “sóng”. Sóng vỗ như tâm tình xôn xao. Sóng cho ta nhiều ấn tượng về âm điệu của sóng, cũng như giọng điệu tám tình, nhịp điệu của bài thơ. Thơ hồn nhiên liền mạch về cảm xúc, trong sáng trong cách diễn đạt của tác giả. Sóng vỗ trên đại dương mênh mòng cùng chính là sóng vỗ trong lòng người con gái.

Từ hình tượng “sóng”, Xuân Quỳnh cho ta thấy rõ vẻ đẹp của tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu. Với tình yêu chân thành, thắm thiết, người phụ nữ muôn sông hết mình, sống trọn vẹn trong tình yêu. Yêu là nhớ ngày mong đêm, người phụ nừ khát khao được hoà nhập gần gũi trong tình yêu ấy. Họ yêu thật nồng nàn, say đắm thủy chung.

Xuân Quỳnh viết bài thơ này vào những năm 1967, khi cuộc chiến của nhân dân miền Nam ở vào giai đoạn ác liệt, khi thanh niên trai gái ào ào ra trận “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, khi sân ga, bến nước, gốc đa, sân trường diễn ra những cuộc chia ly màu đỏ. Cho nên có đặt bài thơ vào trong hoàn cảnh ấy ta mới càng thấy rõ nỗi khát khao của người con gái trong tình yêu.

Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được.

Đọc xong bài thơ “Sóng”, ta càng ngưỡng mộ những người phụ nữ Việt Nam, những con người luôn thủy chung, luôn sông hết mình vì một tình yêu. Xuân Quỳnh xứng đáng là một nhà thơ nừ của tình yêu lứa đôi, bà đã làm phong phú hơn cho nền thơ nước nhà.